Risicowaarschuwing bij rode gist rijst supplementen wenselijk

3 februari 2017

Maandag 30 januari heeft Radar in haar uitzending een item behandeld over rode gist rijst voedingssupplementen, die te koop zijn bij de drogisterij en natuurvoedingswinkels. Een van de werkzame bestanddelen van rode gist rijst is monacoline K, een natuurlijke statine. Net zoals bij statines die als geneesmiddel geregistreerd staan, wordt het middel genomen om de cholesterol te verlagen.

Aanleiding voor de uitzending was het advies van de Belgische Hoge Gezondheidsraad om de vrije verkoop van rode gist rijst voedingssupplementen te verbieden. Rode gist rijst supplementen zijn verkrijgbaar met diverse dagdoseringen monacoline K. Volgens de raad kan een dagdosering boven 10 mg bij kwetsbare doelgroepen (zie onder) dezelfde bijwerkingen hebben als geneesmiddelen met statine. Hiermee doelen zij op verstoringen in de lever-, nier- en spierfuncties. Ook in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde pleiten specialisten voor registratie van dit hooggedoseerde supplement als kruidengeneesmiddel om goede voorlichting te waarborgen en gezondheidsrisico’s te verminderen. De Belgische overheid heeft naar aanleiding van het advies van de raad besloten dat producten tot 10 mg monacoline K als supplement vrij beschikbaar kunnen blijven, mits waarschuwingen op de verpakking worden geplaatst. Preparaten op basis van rode gist rijst met meer dan 10 mg Monacoline K per dag moeten in België als geneesmiddelen worden beschouwd op basis van hun werking. 

Radar onderzocht in haar uitzending van 30 januari of er bij verkoop van deze supplementen bij drogisten en gezondheidswinkels in Nederland advies werd gegeven. Dat bleek in de uitgezonden beelden niet het geval. Rode gist rijst supplementen zijn een warenwetmiddel waarbij advisering niet verplicht is.

Waarschuwingsteksten

De NPN reageerde eerder deze week op de uitzending van Radar met de stelling dat dit product al jaren op de markt is, zonder noemenswaardige problemen. ‘Rood gefermenteerde rijst, monascus purpureus, heeft een goedgekeurde gezondheidsclaim voor instandhouding van een normaal cholesterolgehalte in het bloed. Om de claim te dragen, moet informatie aan de consument worden verstrekt dat het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 10 mg monacoline K uit rood gefermenteerde rijst.‘ De NPN adviseerde bedrijven al eerder om waarschuwingsteksten te plaatsen op de verpakking van voedingssupplementen met rode gist rijst, namelijk ‘Niet gebruiken tijdens zwangerschap of borstvoeding’.

Status hoge dosis onderzoeken

De Inspectie voor de Gezondheidszorg liet na de uitzending van Radar weten dat zij met de NVWA en het CBG via een adviesgroep willen onderzoeken of de status van supplementen met meer dan 10 mg monacoline K per dagdosis moet worden gewijzigd naar geneesmiddel. NPN zoekt contact met NVWA en IGZ om samen met alle partijen te kunnen overleggen over de status van dit product.

Advisering drogisterij

Naar aanleiding van deze actualiteiten en in afwachting van de onderhandelingen, raadt het CBD aan dat (assistent)drogisten bij de verkoop van rode gist rijst voedingssupplementen de volgende risicowaarschuwing geven:

Rode gist rijst voedingssupplementen kunnen bij bepaalde doelgroepen bijwerkingen veroorzaken zoals problemen met de lever, nieren en spieren. Deze klanten zouden het gebruik van dit supplement eerst moeten overleggen met een arts.
De doelgroepen die gezondheidsrisico’s lopen bij inname van monacoline K zijn:
* zwangere vrouwen,
* personen met aandoeningen aan de lever, nieren of spieren,
* personen ouder dan 70 jaar, kinderen en tieners,
* personen die geneesmiddelen gebruiken die een interactie met monacoline K kunnen aangaan,
* personen die intolerant zijn voor statines.
(rode gist rijst kan overigens ook intolerantie veroorzaken)