IVM-rapport assessment certificeringssysteem drogisterijbranche

Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) heeft op verzoek van het Centraal Bureau Drogisterijbedrijven (CBD) het certificeringssysteem van de drogisterijbranche onderzocht. Het IVM oordeelt positief over het certificeringssysteem als  volledige en juiste invulling van de wettelijk verplichte verantwoorde zorg en als adequaat meetinstrument van die verantwoorde zorg.

Aanleiding en doel

De bedrijven en organisaties vertegenwoordigd in het CBD vinden het uitermate belangrijk dat de consument in de drogisterij kan rekenen op verantwoorde zorg bij de aankoop van een zelfzorggeneesmiddel. Om die reden werkt de drogisterijbranche al jarenlang met een certificeringsysteem. Met dit systeem beoogt het CBD invulling te geven aan de wettelijke verplichte verantwoorde zorg bij de verkoop van UAD -geneesmiddelen. Dit is de categorie waar in Nederland verreweg de meeste zelfzorggeneesmiddelen onder vallen. Het CBD heeft haar certificeringssysteem  laten toetsen door een onafhankelijke en deskundige partij om  antwoord te krijgen op de volgende vragen:

  1. Zijn de veldnormen (waarborgeisen en zelfzorgstandaarden)  een adequate uitwerking van de eis van verantwoorde zorg van artikel 62 lid 2 van de geneesmiddelenwet?
  2. Is het instrumentarium van de auditoren die de controles uitvoeren, geschikt en betrouwbaar om de naleving van de waarborgeisen te meten ?

Het IVM heeft een zeer grondig en uitgebreid onderzoek verricht naar het certificeringssysteem. Er is gekeken naar de wijze waarop de wettelijk verplichte verantwoorde zorg is uitgewerkt en de zelfzorgstandaarden als adviesinstrument  zijn kritisch beoordeeld. Ook is gekeken naar  de opzet en protocollen van de audits, waarbij ook een steekproef is uitgevoerd naar de uitvoering van de audits in de praktijk. Tot slot is het certificeringssysteem uitgebreid vergeleken met relevante kwaliteitsstandaarden in de zorg zoals de NAN-norm van de apothekers en de kwaliteitszorgsystemen ISO en HKZ.

Belangrijkste resultaten

Het certificeringssysteem van de drogisterijbranche kan de vergelijking met andere kwaliteitsstandaarden in de zorg prima doorstaan. Het CBD heeft een professioneel en gedegen certificeringssysteem ontwikkeld, aldus het IVM. In dit systeem is de eis van verantwoorde zorg volledig en juist ingevuld, waarbij het IVM een aantal aanbevelingen doet voor verdere verbetering. De terhandstelling van geneesmiddelen onder toezicht van de drogist is goed geborgd, de klant wordt op vele manieren gewezen op de mogelijkheid om advies te krijgen, en het is goed geregeld dat deze (assistent-)drogisten zichtbaar aanwezig zijn in de winkel.  (Assistent-)drogisten hebben als sterk punt dat zij vanuit hun vakopleiding gespecialiseerd zijn in zelfzorg. Zij bezitten hierdoor de deskundigheid en kennis om goed advies te geven en ook de nascholing is goed geregeld.  Tot slot wordt volgens het IVM in het certificeringssysteem door de auditoren op betrouwbare wijze gemeten of in een drogisterij verantwoorde zorg wordt geboden. Het rapport beschrijft daarbij nog enkele mogelijkheden om de kwaliteit van deze metingen nog verder  te verbeteren.

Aanbevelingen

De aanbevelingen van het IVM hebben onder meer betrekking op een uitbreiding van de Zelfzorgadvieskaarten waardoor alle benodigde informatie op één kaart wordt samengevoegd. Een andere belangrijke aanbeveling betreft de kassacheck . Het  IVM is van mening dat de kassacheck een zinvol en belangrijk instrument is en een absoluut onmisbare eerste stap naar een goed advies. Wel bestaat er bij IVM twijfel of de kassacheck wel genoeg inspeelt op de situatie waarin een klant zich niet bewust is van de mogelijke risico’s die hij loopt en daarom zegt geen behoefte aan advies te hebben. Een klant kan immers uit onwetendheid zeggen dat hij geen behoefte heeft aan advies, terwijl hij dit advies wel degelijk nodig heeft. Weliswaar wordt in zo’n geval de klant verwezen naar de bijsluiter, maar het IVM is van mening dat dit niet voldoende is en doet in haar rapport aanbevelingen voor oplossingsrichtingen. Tenslotte doet het IVM nog enkele suggesties voor een eventuele verdere ontwikkeling van het certificeringssysteem en kwaliteitsbeleid van de drogisterijbranche in de toekomst.

Download: IVM Rapport Certificeringssysteem