Drogist maakt consument zelfredzamer

29 maart 2017

 

De consument moet zelfredzamer worden en kleine kwalen eerder met zelfzorg oplossen. Het recente rapport ‘Zelfzorg bij kleine kwalen’ van Ecorys berekent dat er zo minstens 111 miljoen euro kan worden bespaard. De drogist kan veel beter benut worden om de consument op de juiste plaats zijn zorgvraag te laten stellen en daarmee én zorgmijding én verspilling van bekostigde zorg tegen te gaan. De rol van de drogist moet daarom worden opgenomen in een nieuw te sluiten hoofdlijnenakkoord, aldus het CBD.

Het aantal huisartscontacten voor kleine kwalen is in 2015 verder toegenomen tot ruim 12,1 miljoen. Bij 17.1% van de huisartsconsulten gaat het om kleine kwalen waarbij zelfzorg heel goed mogelijk is. De substitutie van eerstelijns- naar zelfzorg zoals afgesproken in het Hoofdlijnenakkoord komt dus niet op gang. De miljardenbesparingen en het stimuleren van zelfredzaamheid zoals de overheid heeft gepland, komen daarmee in gevaar. Meer nadruk op zelfzorg levert volgens het rapport ‘Zelfzorg bij kleine kwalen’ van Ecorys een besparing op van 111 miljoen euro voor huisartscontacten, naast de besparing op uitgaven aan receptmedicatie. Bovendien is zelfmedicatie voor de consument vaak goedkoper dan de receptgeneesmiddelen.

Rol drogist erkennen en herkennen

Volgens Marten Hummel, directeur Centraal Bureau Drogisterijbedrijven (CBD) gaat het erom de consument op de juiste plaats zijn zorgvraag te laten stellen en daarmee én zorgmijding én verspilling van bekostigde zorg tegen te gaan. Het potentieel van de drogist als voorportaal van de eerstelijn moet daarbij veel beter benut worden. Hummel: “75% van de zelfzorgmiddelen wordt via de drogist verkocht, drogisten geven 68 miljoen adviezen over gezondheid per jaar en voorkomen met minimaal 142.000 adviezen per jaar ernstige gezondheidsrisico’s. Door de goede bereikbaarheid en lage toegangsdrempel zijn de drogisten steeds vaker het eerste aanspreekpunt voor gezondheidsvragen van de consumenten. Drogisten zijn goed opgeleid, kennen hun klanten en spelen een rol in het signaleren van ernstigere kwalen.”

Verantwoord gebruik

Drogisterijen voelen zich verantwoordelijk om bij te dragen aan verantwoorde zelfzorg en veilig gebruik van zelfzorgmiddelen, stelt Hummel. “Ruim 80% van de branche bezit het keurmerk Erkend Specialist in Zelfzorg en levert daarmee verantwoorde zorg. En we werken continu aan verbetering, bijvoorbeeld met verbeterde zelfzorgstandaarden en jaarlijkse nascholing. Ook hebben experts in opdracht van het CBD risico-waarschuwingen bij zelfzorggeneesmiddelen ontwikkeld. De (assistent)drogist geeft straks bij het afrekenen van bepaalde middelen altijd en ongevraagd een waarschuwing rondom gebruik. Veel consumenten overschatten namelijk hun kennis over zelfzorgmiddelen. We informeren de consument ook over zelfzorg en eventuele risico’s met diverse publiekscampagnes, bijvoorbeeld over pijnstillers.”

Vertrouwen in drogist

Jos Jongstra, directeur D.I.O. Drogisterijen en bestuurslid CBD: “De consument is bij de drogist op de juiste plek om vragen over zijn gezondheid te stellen. Het lijkt onvoldoende bekend te zijn welke kennis drogisten in huis hebben, maar wellicht is er ook nog steeds onvoldoende vertrouwen. De samenwerking tussen huisarts, apotheker en drogist is van groot belang. De overheid zou deze samenwerking en de informatieverstrekking naar de consument moeten stimuleren door de drogisten op te nemen in het nieuwe hoofdlijnenakkoord dat overheid, zorgverzekeraars en zorgprofessionals gaan afsluiten.”

Proeftuin structurele samenwerking

Het CBD onderzoekt het effect van structurele samenwerking met de eerste lijn al enige tijd met een Taskforce. Hummel: “Hierbij zijn de Consumentenbond, het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik en de Patiëntenfederatie Nederland aangehaakt. Het idee is om op enkele plekken proeftuinen op te zetten waarin de eerste lijn en drogisten structureel samenwerken. Bijvoorbeeld voor lokale afspraken over informatie-uitwisseling en verwijzen naar elkaar. Meer samenwerking draagt bij aan uniforme adviezen rondom kleine kwalen en zelfzorg, en tot het beter en tijdiger doorverwijzen van de drogist naar eerste lijn en andersom. Zo wordt de consument zelfredzamer en beperk je zorgmijding en zorgverspilling.”

Het rapport ‘Zelfzorg bij kleine kwalen’ is op 23 maart in ontvangst genomen door Bas van den Dungen van VWS, die het onder de aandacht brengt bij partijen betrokken bij de zorgakkoorden. Brancheorganisatie Neprofarm heeft bij het aanbieden van het rapport tien aanbevelingen gedaan om het potentieel van zelfzorg beter te benutten.